Các loại Thuốc trị mụn Y khoa 2020

TỔNG HỢP CÁC LOẠI THUỐC TRỊ MỤN Y KHOA

GIỚI THIỆU CHUNG

Trị mụn bằng thuốc trị mụn là một trong các cách trị mụn hiệu quả nhằm giúp cải thiện tình trạng mụn ở các mức độ nặng nhẹ khác nhau. Tuy nhiên, phương pháp trị mụn này thường không được áp dụng rộng rãi mà chủ yếu áp dụng cho những trường hợp mụn trứng cá sưng viêm với tình trạng khá tồi tệ hoặc mụn nội tiết.

Nguyên nhân là việc sử dụng thuốc để trị mụn thường có những phản ứng phụ không mong muốn và để kiểm soát được điều này cũng như đảm bảo dùng đúng loại thuốc, đúng liều lượng để đạt hiệu quả tốt nhất thì cần có chỉ định y khoa của bác sỹ da liễu cho từng trường hợp. Cũng có những thuốc trị mụn không cần kê toa, nhưng đối với người bình thường thì khó có thể phân biệt.

Các loại thuốc trị mụn khá đa dạng về thành phần thuốc (Retinoid, Benzoyl Peroxide, Salicylic Acid, Azelaic acid, Isotretinoin, các loại kháng sinh thuộc các nhóm Tetracycline, Macrolid, Lincomycin…thuốc điều chỉnh hormon) và chủng loại: thuốc uống, thuốc bôi, thuốc rửa,… ở dạng viên nén, dạng gel hoặc dạng kem.

Thuốc trị mụn dạng bôi thoa
Thuốc trị mụn dạng bôi thoa

Việc sử dụng thuốc trị mụn loại nào, liều lượng ra sao phải tuân theo 2 nguyên tắc cơ bản: điều trị theo cơ chế gây ra mụn (nguyên nhân gây mụn) và điều trị theo đặc điểm bệnh lí cụ thể của từng bệnh nhân (tình trạng mụn, cơ địa da, lịch sử điều trị…). Chúng ta sẽ tiếp cận theo cách phân loại như sau:

– Thuốc trị mụn thông thường bị sưng viêm dạng bôi thoa ngoài da: Thuốc loại này chủ yếu chứa một trong các thành phần Retinoid, Benzoyl Peroxide, Salicylic Acid, Azelaic acid…

– Thuốc trị mụn thông thường bị sưng viêm dạng uống: Thuốc loại này chủ yếu là thuốc kháng sinh thuộc một trong các nhóm Tetracycline, Macrolid, Lincomycin

Thuốc trị mụn thông thường bị sưng viêm dạng bôi hay dạng uống đều tập trung xử lý các vấn đề sau:

  • Làm giảm việc tiết dầu quá mức của da giúp kiểm soát vấn đề viêm da do tăng bã nhờn.
  • Thúc đẩy nhanh việc bong tróc da và kiểm soát quá trình tạo lớp sừng trên da.
  • Ngăn ngừa và diệt các vi khuẩn gây mụn xâm nhập vào lỗ chân lông.
  • Kháng viêm và nhiễm trùng cho mụn đang sưng viêm có mủ.
  • Giúp mụn chín nhanh, sớm lên nhân và khô cồi.

– Thuốc trị mụn nội tiết bằng các loại thuốc tránh thai giúp cân bằng nội tiết. Mụn nội tiết là loại mụn đặc thù được hình thành do cơ thể mất cân bằng nội tiết dẫn đến việc da tiết bã nhờn quá mức gây nên mụn.

Lưu ý nếu mụn nội tiết đến mức sưng viêm thì vẫn có thể phải sử dụng kết hợp thêm hai loại thuốc kể trên.

THUỐC TRỊ MỤN DẠNG BÔI THOA

Thuốc trị mụn có chứa Retinoid

Retinoids là các hợp chất hóa học có dạng vitamin A, có tác dụng điều tiết sự tăng trưởng tế bào biểu mô. Retinoids được sử dụng trong y học để điều trị nhiều bệnh khác nhau và có hiệu quả trong việc điều trị của một số tình trạng da liễu như các rối loạn viêm da, ung thư da, các rối loạn của tăng số lượng tế bào (ví dụ như bệnh vẩy nến), hiện tượng quang hóa, và nếp nhăn da. Tình trạng da phổ biến được điều trị bởi retinoids bao gồm mụn trứng cá và bệnh vẩy nến.

Các sản phẩm chứa Retinoid tác dụng vô cùng mạnh và hiệu quả trong việc tiêu cồi mụn, ức chế quá trình viêm nhiễm mụn do vi khuẩn P. Acnes gây ra và giúp hạn chế lỗ chân lông bị bít tắc. Ngoài ra Retinoid còn giúp thúc đẩy quá trình tái tạo da, tăng sản sinh collagen nhờ đó làm lành nhanh các vết mụn, giảm thâm mụn hiệu quả.

Có 3 thế hệ Retinoids với nhiều dẫn xuất khác nhau nhưng các dẫn xuất của Retinoid thường được dùng trong điều trị mụn chủ yếu bao gồm mấy loại sau:

Thuốc trị mụn Tretinoin

Tretinoin là dẫn xuất Retinoid thế hệ thứ nhất. đã được chuyển hóa thành acid, còn được gọi bằng cái tên retinoic acid và không liên quan đến tác dụng sinh lý của vitamin A. Tretinoin có tác dụng kìm hãm quá trình tạo keratin, đẩy nhanh việc hình thành tế bào mới, kích thích phân bào và giảm sự bít tắc ở các nang lông. Nhờ khả năng kích thích phá hủy và thải loại tế bào bị sừng hóa mắc kẹt gây tắc ở lỗ chân lông, thuốc bôi chứa Tretinoin có loại bỏ bã nhờn và cặn bã tích tụ, ngăn ngừa vi khuẩn gây mụn P. acnes.

Thuốc trị mụn Tretinoin
Thuốc trị mụn Tretinoin

Thuốc trị mụn Tazarotene

Tazarotene là một tiền dược chất retinoid thế hệ thứ ba được bán dưới dạng kem, gel hoặc bọt. Tazarotene là một thành viên của lớp retinoid acetylenic. Đây là thuốc kê toa và dùng để điều trị bệnh vảy nến thể mảng ở giai đoạn ổn định, mụn trứng cá mức độ nhẹ và vừa, hoặc da bị tổn thương do nắng. Thuốc bôi Tazarotene được chỉ định đối với những trường hợp không thể sử dụng Tretinoin. Thuốc trị mụn Tazarotene thường chứa Tazarotene ở nồng độ: 0,05% và 0,1%. Thuốc trị mụn loại này trên thị trường có một số cái tên như Tazorac, Avage, Zorac và Fabior.

Thuốc trị mụn Tazarotene
Thuốc trị mụn Tazarotene

Thuốc trị mụn Adapalene

Adapalene là một retinoid thế hệ thứ ba chủ yếu được sử dụng trong điều trị mụn trứng cá mức độ nhẹ và vừa. Thuốc trị mụn adapalene có thể sử dụng độc lập hoặc kết hợp với benzoyl peroxide hoặc kháng sinh dạng bôi để tăng hiệu quả trị mụn. Trên thực nghiệm lâm sàng, Adapalene cho hiệu quả kém nhất trong các dạng dẫn xuất của vitamin A ở dạng bôi. Do vậy, thuốc thường chỉ được sử dụng trong trường hợp mụn nhẹ hoặc người bị mụn trứng cá có làn da nhạy cảm.

Thuốc trị mụn Adapalene
Thuốc trị mụn Adapalene

Thuốc trị mụn có chứa Benzoyl Peroxide

Benzoyl Peroxide là loại hoạt chất mà khi thoa lên nốt mụn sẽ nhanh chóng thẩm thẩu vào bên trong nhân mụn và phân tách tạo nên oxy. Vi khuẩn P. acnes chỉ phát triển trong môi trường yếm khí không có O2 nên gặp môi trường giàu oxy do Benzoyl Peroxide tạo nên sẽ nhanh chóng chết đi. Nhờ thế Benzoyl Peroxide giúp tiêu diệt vi khuẩn, làm khô cồi mụn và đẩy nhân mụn lên bề mặt da. Thuốc trị mụn Benzoyl Peroxide có hiệu quả điều trị tốt đối với các loại mụn đầu trắng và mụn đầu đen.

Thuốc trị mụn Benzoyl Peroxide
Thuốc trị mụn Benzoyl Peroxide

Tuy nhiên, loại thuốc này cũng có nhược điểm là có thể gây ra thâm nốt mụn do phản ứng oxy hóa. Ngoài ra, thuốc có một số tác dụng phụ thường gặp như gây kích ứng, làm da khô hoặc bong tróc. Việc sử dụng thuốc dài ngày có thể khiến da tăng tốc độ lão hóa (trong trường hợp dùng trên diện rộng). Khi dùng Benzoyl peroxide, nên tránh để thuốc dính vào quần áo vì thuốc có thể làm mất màu của vải vóc.

Thuốc trị mụn loại này trên thị trường có một số cái tên như Benzac, Clearasil, PanOxyl…

Thuốc trị mụn có chứa Salicylic Acid

Salicylic Acid là một loại BHA có đặc tính tan trong dầu nên có thể nhanh chóng xâm nhập vào các nang lông và làm tan rã những điểm bít tắc lỗ chân lông cũng như loại bỏ dầu thừa vốn gây nên mụn đầu đen và mụn đầu trắng, nhờ thế ổn định làn da trong trạng thái sạch khoẻ.

Thuốc trị mụn Salicylic Acid
Thuốc trị mụn Salicylic Acid

Tuy nhiên, Salicylic acid không có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn nên trong trường hợp mụn viêm nặng do vi khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định dùng kèm với thuốc kháng sinh dạng bôi. Thuốc bôi chứa Salicylic Acid có thể sử dụng độc lập để trị mụn đối với những trường hợp mụn nhẹ. Chỉ sau vài ngày sử dụng, nốt mụn có xu hướng giảm sưng, cồi mụn khô và được đẩy lên bề mặt da.

Thuốc bôi điều trị mụn Salicylic acid thường có nồng độ Salicylic Acid trên 3% và là thuốc không cần kê toa do loại thuốc trị mụn này hầu như không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng. Tuy nhiên trong thời gian đầu mới sử dụng, da có thể khô ráp và bong tróc nhẹ.

Thuốc trị mụn có chứa Azelaic acid

Thuốc trị mụn chứa Azelaic Acid giúp da chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn gây mụn trứng cá, điều hòa việc tạo sừng, tẩy da chết trên da và làm giảm việc tăng sắc tố da.

Thuốc trị mụn Azelaic Acid
Thuốc trị mụn Azelaic Acid

Azelaic acid thực chất là một dicarboxylic acid có nguồn gốc từ lúa mạch, lúa mì và một số loại ngũ cốc khác. Khi thoa lên da, hoạt chất này có khả năng thẩm thấu sâu vào các lỗ chân lông, tiêu diệt vi khuẩn, giảm sưng đỏ, cải thiện hiện tượng viêm và giữ cho nang lông ở trạng thái thông thoáng. Sử dụng thuốc bôi chứa Azelaic acid đều đặn có thể giảm số lượng mụn trứng cá và ngăn ngừa mụn tái phát.

Ngoài ra, Azelaic acid còn có tác dụng ức chế sự tăng sinh của tế bào melanin ở thượng bì nên cũng góp phần giúp giảm vết thâm sau mụn, nám da và tàn nhang. Các sản phẩm chứa Azelaic acid có thể sử dụng trong thời gian dài để duy trì làn da khỏe mạnh, ngăn ngừa mụn, làm trắng da và loại bỏ vết thâm.

Thuốc trị mụn có chứa Sulfur

Thuốc trị mụn dạng bôi chứa Sulfur (lưu huỳnh) thường được dùng để điều trị mụn trứng cá có mức độ nhẹ và có thể sử dụng mà không cần kê toa. Hoạt chất này có khả năng hấp thụ bã nhờn, tẩy tế bào chết và làm thông thoáng lỗ chân lông. Sulfur có cơ chế tương tự Salicylic acid nhưng được đánh giá có hoạt tính nhẹ hơn và phù hợp với mọi loại da.

Thuốc trị mụn Sulfur
Thuốc trị mụn Sulfur

Để tăng hiệu quả điều trị, các sản phẩm trị mụn chứa Sulfur thường được bổ sung thêm Resorcinol (hợp chất hữu cơ có trong nhựa vỏ cây giúp kháng viêm nhiễm, mẫn ngứa, giảm sự hình thành mụn trên làn da), chiết xuất cam thảo và một số thành phần trị mụn khác. Thuốc bôi trị mụn chứa Sulfur hầu như không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng. Tuy nhiên, ở một số ít trường hợp, thuốc cũng có thể gây kích ứng nhẹ, khô ráp và bong tróc da.

Thuốc trị mụn có chứa kháng sinh

Thuốc trị mụn dùng kháng sinh thường ở dạng uống, tuy nhiên cũng có những sản phẩm ở dạng bôi.

Thuốc trị mụn kháng sinh dạng bôi
Thuốc trị mụn kháng sinh dạng bôi

Thuốc trị mụn dạng bôi Tetracyclin có hiệu quả mạnh mẽ đối với các mụn có mủ gây ra bởi staphylococcus và streptococcus, mụn trứng cá ở dạng nặng, viêm nang lông, nhiễm eczema, loét dinh dưỡng.

Kháng sinh Erythromycin, metronidazol dùng dưới dạng thuốc bôi có thể điều trị các mụn thông thường và đặc biệt có hiệu quả đối với mụn trứng cá đỏ, mụn mủ. Erythromycin là kháng sinh có tính kiềm khuẩn và diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp protein, với hoạt phổ khá rộng bao gồm các vi khuẩn gram dương, gram âm và các vi khuẩn khác.

Metronidazol có tính kháng khuẩn, chống động vật nguyên sinh, kháng virut trong đó có kháng các vi khuẩn gây nhiễm khuẩn da và cấu trúc da. Do đó dưới dạng thuốc bôi chúng vừa là thuốc trị mụn vừa là thuốc chống viêm nhiễm dưới da.

Thuốc trị mụn kháng sinh dạng bôi tuy không có phản ứng phụ mạnh như dạng uống cũng có thể có những tác dụng phụ không mong muốn như rối loạn tiêu hóa, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, da tăng nhạy cảm ánh sáng dễ bắt nắng hoặc bị kích ứng.

THUỐC TRỊ MỤN DẠNG UỐNG

Thuốc trị mụn dạng uống đa phần là thuốc kháng sinh có khả năng tiêu diệt mụn. Kháng sinh sử dụng để làm thuốc trị mụn khá đa dạng:  Doxycycline, Minocycline, Tetracyclin, Lymecycline (thuộc nhóm Tetracycline); Azithromycin, Erythromycin, TMP/TMS, trimethoprim (thuộc nhóm Macrolid); Clindamycin Phosphat (thuộc nhóm lincomycin)… Ngoài kháng sinh ra, còn có thuốc trị mụn dạng uống có thành phần từ một dẫn xuất của Retinoid là Isotretinoin.

Thuốc kháng sinh trị mụn
Thuốc kháng sinh trị mụn

Do các loại thuốc trị mụn dạng uống thường có hiệu quả mạnh trong việc tiêu diệt vi khuẩn nhưng lại không tốt cho sức khỏe và thường có những phản ứng phụ không mong muốn nên thường chỉ được sử dụng trong các trường hợp mụn viêm quá nặng, áp dụng thuốc bôi không có hiệu quả.

Do kháng sinh chỉ có tác dụng diệt vi khuẩn chứ không tác động đến vấn đề bít tắc lỗ chân lông hay cơ chế tiết dầu của da nên khi sử dụng các loại thuốc trị mụn kháng sinh dạng uống nên kết hợp với kem bôi ngoài da không chứa kháng sinh để đạt hiệu quả nhanh nhất.

Thuốc trị mụn kháng sinh Doxycycline

Doxycycline là một loại kháng sinh thuộc nhóm tetracycline dùng để trị mụn, điều trị bệnh trứng cá đỏ và nhiều bệnh nhiễm khuẩn khác.

Doxycycline có tác dụng cản trở sự sinh trưởng của vi khuẩn gây mụn P.acnes nên thuốc trị mụn Doxycycline phù hợp cho tình trạng mụn viêm mủ (chẳng hạn như mụn mủ hoặc mụn viêm tấy) và không có tác dụng với mụn không viêm như mụn đầu đen hoặc mụn cám.

Các thuốc uống kháng sinh trị mụn như Doxycycline đặc biệt hữu ích trong việc trị mụn ở lưng. Doxycycline thường được sử dụng kết hợp cùng với các kem bôi trị mụn khác như kem chống tắc lỗ chân lông, kem benzoyl peroxide hoặc kem tretinoin.

Thuốc trị mụn Doxycycline là thuốc kê toa dành những người bị mụn trứng cá mức độ vừa và nặng, hoặc mụn trứng cá nhẹ nhưng không đáp ứng với các thuốc trị mụn khác.

Khi sử dụng có thể có các tác dụng phụ như: đau dạ dày, tiêu chảy, nhiễm nấm âm đạo ở phụ nữ, da trở nên dễ bắt nắng. Thuốc này không được dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi và phụ nữ mang thai.

Thuốc trị mụn kháng sinh Minocycline

Minocycline là kháng sinh đắt nhất trong nhóm tetracycline và cho hiệu quả diệt vi khuẩn P. Acne tốt nhất nhưng cũng gây ra phản ứng phụ nghiêm trọng hơn các loại khác.

Minocycline vừa kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây mụn P.acnes vừa giảm viêm da nên phù hợp với các loại mụn trứng cá viêm sưng, đỏ. Tuy nhiên thuốc trị mụn này lại không có tác dụng mấy trên mụn đầu đen và mụn cám. Những loại mụn này cần đến kem giúp thông tắc lỗ chân lông.

Các phản ứng phụ không mong muốn của thuốc trị mụn Minocycline có thể có là buồn nôn và ói mửa, tiêu chảy, chóng mặt…

Thuốc trị mụn kháng sinh Tetracycline

Tetracyclin là loại thuốc kháng sinh có thành phần chính là Tetracycline hydrochloride. Tetracycline có khả năng ức chế và kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn P. acnes.

Thuốc trị mụn Tetracycline có thể có một số phản ứng phụ như: sưng đau ở vùng trực tràng và bộ phận sinh dục, có cảm giác khó nuốt hoặc có đốm trắng ở môi hoặc trong miệng, nhiễm nấm âm đạo ở phụ nữ, buồn nôn, nôn, bị tiêu chảy và khó chịu dạ dày.

Thuốc chỉ được sử dụng cho trẻ trên 12 tuổi. Trẻ dưới 8 tuổi sử dụng thuốc có thể bị biến đổi màu răng vĩnh viễn (màu xám, nâu hoặc vàng). Ngoài ra, Tetracycline còn có thể gây quái thai, tác hại đến xương và răng của thai nhi. Chính vì vậy, thuốc không được sử dụng cho phụ nữ mang thai và cho con bú.

Thuốc kháng sinh trị mụn
Thuốc kháng sinh trị mụn

Thuốc trị mụn kháng sinh Azithromycin

Azithromycin là một kháng sinh có hoạt phổ rộng thuộc nhóm macrolid, được gọi là azalid. Thuốc có tác dụng diệt vi khuẩn mạnh, trong đó có vi khuẩn gây mụn P. Acne, bằng cách tác động lên ribosome của vi khuẩn gây bệnh, ngăn cản quá trình tổng hợp protein của chúng nhờ đó ức chế quá trình sinh sản và nhân lên của vi khuẩn. Tuy nhiên, cũng đã có trường hợp kháng chéo với erythromycin, vì vậy cần cân nhắc khi sử dụng azithromycin do vi khuẩn kháng macrolid đã lan rộng ở Việt Nam.

Thuốc trị mụn Azithromycin cũng có một số tác dụng phụ như một số kháng sinh khác như: buồn nôn, đau bụng, co cứng cơ bụng, nôn, đầy hơi, ỉa chảy hoặc phát ban, đau đầu và chóng mặt. Thuốc được sử dụng cho những trường hợp chống chỉ định dùng kháng sinh Tetracycline như trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.

Thuốc trị mụn kháng sinh Erythromycin

Erythromycin là một trong những loại kháng sinh thuộc nhóm macrolide. Thuốc trị mụn Erythromycin dạng uống giúp chữa trị mụn trứng cá nhờ tác dụng làm diệt vi khuẩn gây mụn P. acnes ở trên da, đồng thời giúp làm giảm viêm da, giảm đỏ da.

Ưu điểm của thuốc trị mụn Erythromycin có thể sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú. Nó cũng có thể dùng cho trẻ nhỏ, vì không như một số loại thuốc kháng sinh khác, thuốc trị mụn Erythromycin không làm hỏng men răng của trẻ.

Tuy nhiên, cũng như Azithromycin, ở Việt Nam đã có hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn do tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh nên đôi khi nhiều người thấy mụn của họ không được cải thiện khi điều trị bằng thuốc kháng sinh Erythromycin.

Thuốc trị mụn Erythromycin cũng có thể có một số tác dụng phụ không mong muốn như: đau dạ dày, buồn nôn và nôn mửa, tiêu chảy, nấm âm đạo hoặc nấm miệng. Thuốc chống chỉ định thuốc cho người bị rối loạn chuyển hóa porphyrin cấp, tiền sử bị điếc hoặc mắc các bệnh về gan.

Thuốc trị mụn Isotretinoin

Ngoài kháng sinh ra, thuốc trị mụn đường uống còn có Isotretinoin là dẫn xuất đường uống của Retinoid thế hệ đầu, được sử dụng trong điều trị bệnh trứng cá và một số vấn đề da liễu khác như vảy nến. Loại thuốc này có tác dụng ức chế hoạt động tăng tiết bã nhờn, từ đó giảm hoạt động và sự phát triển của vi khuẩn P. acnes. Bên cạnh đó, Isotretinoin còn có hiệu quả kháng viêm và làm khô cồi mụn.

Thuốc trị mụn Isotretinoin
Thuốc trị mụn Isotretinoin

Tuy nhiên, thuốc trị mụn Isotretinoin có thể gây ra hàng loạt các tác dụng phụ trong thời gian sử dụng như khô môi (chiếm 99%), khô da, da tróc vảy, bùng phát mụn ồ ạt, táo bón, đau cơ xương khớp, chảy máu cam nhẹ, mất ngủ, khô mắt, chóng mặt, chảy máu mô nướu, đau đầu, buồn nôn, đau bụng, rối loạn kinh nguyệt, tăng men gan và rối loạn mỡ máu. Vì vậy cũng như khi sử dụng kháng sinh, thuốc tuyệt đối cần sử dụng đúng theo chỉ định của bác sỹ.

Một số lưu ý khi dùng thuốc trị mụn

Trong quá trình sử dụng thuốc trị mụn bằng thuốc bôi hoặc thuốc uống cần lưu ý sử dụng đúng liều lượng và thời lượng theo hướng dẫn sử dụng của thuốc hoặc chỉ định của bác sỹ, tuyệt đối không sử dụng thuốc tùy tiện không đúng cách. Một số người nôn nóng vội vàng muốn rút ngắn thời gian điều trị mà sử dụng thuốc quá liều có thể gây nên những phản ứng phụ không tốt với cơ thể nói chung và làn da nói riêng. Việc sử dụng thuốc quá nhiều lần trong ngày có thể khiến da bạn trở nên yếu và nhạy cảm hơn, khiến mụn không khỏi, da càng dễ bị tổn thương.

Tuyệt đối tránh dùng thuốc theo kinh nghiệm của người khác, vì mỗi người sẽ có đặc điểm mụn, tình trạng mụn và cơ địa da khác nhau nên loại thuốc và liều lượng sử dụng là khác nhau. Một thuốc trị mụn được khen là tốt chưa chắc sẽ đem lại hiệu quả điều trị tốt cho làn da của bạn. Bên cạnh đó, tự ý uống thuốc kháng sinh chữa mụn vừa có thể khiến việc điều trị mụn không hiệu quả, gây tình trạng kháng thuốc, vừa có thể gây một số nguy hại cho sức khỏe.

THUỐC TRỊ MỤN TỪ THUỐC TRÁNH THAI

Nếu như mụn của bạn là do rối loạn nội tiết tố thì hầu như các cách trị mụn thông thường mà bạn biết đều không hiệu quả. Lúc này cái mà bạn cần là một loại thuốc có khả năng điều hòa nội tiết như thuốc tránh thai và thuốc chống androgen.

Thuốc tránh thai kết hợp

Thuốc tránh thai kết hợp là viên uống chứa 2 loại hormone: estrogen (nội tiết tố đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì vẻ đẹp của người phụ nữ) và progestin (nội tiết tố kiểm soát vấn đề kinh nguyệt và sinh sản của người phụ nữ). Việc bổ sung 2 loại hormone này giúp ngăn sự rụng trứng khiến trứng và tinh trùng không thể gặp gỡ, nên không thể thụ thai.

Thuốc tránh thai trị mụn
Thuốc tránh thai trị mụn

Ngoài khả năng giúp tránh thai, thuốc còn được sử dụng để điều trị rong kinh và mụn trứng cá do rối loạn nội tiết tố. Thuốc cũng hỗ trợ giảm hình thành u lành buồng trứng, giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung, ung thư buồng trứng và điều hòa kinh nguyệt.

Thuốc tránh thai chỉ được sử dụng để trị mụn khi biết chắc nguyên nhân gây mụn là do mất cân bằng nội tiết. Hiện tượng thường có là tình trạng mụn không có đáp ứng với điều trị thông thường, có triệu chứng cường androgen, có dấu hiệu liên quan đến nội tiết (bùng phát trước kỳ kinh) và đi kèm với chứng rong kinh.

Thuốc tránh thai kết hợp phố biến hiện có Drospirenone, Norethindrone, Norgestimate, Ethinyl estradiol. Cần lưu ý là thuốc không được dùng cho nữ giới dưới 14 tuổi và 2 năm đầu tiên kể từ thời điểm bắt đầu hành kinh.

Thuốc chống androgen

Thuốc chống androgen (antiandrogen) là hoạt chất ức chế hoặc đối kháng androgen. Thuốc được sử dụng trong trường hợp nổi mụn trứng cá do cường androgen.

Thuốc chống androgen trị mụn
Thuốc chống androgen trị mụn

Androgen là nội tiết tố nam (có chủ yếu ở nam giới) nhưng ở nữ giới cũng có một lượng nhỏ. Androgen ở nữ giới tuy ít nhưng là cần thiết cho sự tổng hợp estrogen, đóng vai trò chính trong việc ngăn ngừa mất xương, cũng như sự thỏa mãn và ham muốn tình dục. Đặc biệt, androgen được tổng hợp nhiều hơn ở giai đoạn dậy thì, kích thích mọc tóc ở vùng lông mu, lông nách.

Tuy nhiên, hormone này có thể làm tăng hoạt động sản xuất bã nhờn khiến da nổi nhiều mụn và luôn trong trạng thái bóng nhờn. Trường hợp cường androgen là tình trạng cơ thể sản xuất hormone androgen quá nhiều so với nhu cầu. Tình trạng này có thể khiến da nổi nhiều mụn trứng cá, rối loạn kinh nguyệt và rậm lông.

Các loại thuốc kháng androgen (Spironolactone, Cyproterone,…) được sử dụng nhằm điều hòa hormone trong cơ thể, từ đó giúp cải thiện tình trạng mụn trứng cá, rậm lông và giảm một số rối loạn kinh nguyệt như rong kinh, vô kinh, kinh thưa,…

Trên thực tế, các loại thuốc điều trị mụn dạng uống thường nên được sử dụng phối kết hợp tùy vào đặc điểm và mức độ mụn. Đối với tình trạng mụn phát triển đến mức gây viêm (vi khuẩn P. Acne xâm nhập), có thể cần phải kết hợp thêm các loại thuốc trị mụn dạng bôi khác có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn thì mới nhanh chóng đạt hiệu quả. Sử dụng thuốc uống đơn lẻ thường không đem lại hiệu quả rõ rệt và có nguy cơ dẫn đến tình trạng kháng trị.

XEM THÊM VỀ CHỦ ĐỀ TRỊ MỤN

Chat Zalo
092.226.1818